Je vakantie staat in de agenda, je koffer ligt half gepakt, en dan valt er een mail van de luchtvaartmaatschappij in je inbox: je vlucht is geschrapt. Dit jaar gebeurt dat vaker dan normaal. KLM haalde in april 160 vluchten van het rooster, Lufthansa schrapt tot oktober zo'n 20.000 vluchten, en ook Transavia zag zich in Frankrijk gedwongen om vluchten te snijpen. De oorzaak zit in de kerosineprijs, die door de onrust in het Midden-Oosten fors is gestegen. Voor jou als reiziger is de vraag simpel: wat krijg je terug als dit jou overkomt?
Waarom vliegmaatschappijen nu massaal vluchten schrappen
De kerosinecrisis komt niet uit het niets. Door de spanningen rond de Straat van Hormuz stokt de aanvoer van brandstof naar Europa, terwijl de vraag gelijk blijft. Het gevolg: kerosine werd in 2026 fors duurder, en dat voelen luchtvaartmaatschappijen direct in hun boekhouding. Air France-KLM verwacht dit jaar bijna 8 miljard euro kwijt te zijn aan brandstof, ruim 2 miljard meer dan vorig jaar. KLM koos ervoor om vooral Europese vluchten te schrappen die makkelijk om te boeken zijn, zoals verbindingen naar Londen en Düsseldorf, omdat reizigers daar meestal nog dezelfde dag op hun bestemming komen via een andere vlucht. Bij Lufthansa ligt de schaal groter: de maatschappij schrapt tot oktober duizenden vluchten en versnelt tegelijk de sluiting van dochterbedrijf CityLine.
Voor Nederlandse reizigers die met Transavia vliegen, valt de schade vooralsnog mee. Alleen het Franse deel van Transavia schrapte vluchten in mei en juni, goed voor ongeveer 2 procent van het vluchtschema. Toch is het verstandig om je vlucht in de dagen voor vertrek altijd even te checken, zeker als je in de zomer een tussenstop hebt bij een grote hub.
Wat je krijgt als jouw vlucht wordt geannuleerd
Onder de Europese verordening EU261 heb je bij een geannuleerde vlucht altijd recht op een keuze tussen twee dingen: volledige terugbetaling van je ticket binnen zeven dagen, of gratis omboeking naar je eindbestemming op de eerst mogelijke vlucht. Dat geldt ongeacht de reden van de annulering. Kies je voor terugbetaling, dan moet ook eventuele reserveringskosten die een boekingssite bij je in rekening bracht worden terugbetaald, dat bevestigde het Europese Hof recent nog.
Sta je al op het vliegveld wanneer de annulering bekend wordt, dan heb je bovendien recht op verzorging: eten en drinken in verhouding tot je wachttijd, en bij een overnachting ook een hotel plus vervoer ernaartoe. Bewaar in dat geval altijd je bonnetjes, want sommige maatschappijen vergoeden achteraf pas na een schriftelijk verzoek.
Wanneer je ook recht hebt op geld toe
Naast terugbetaling of omboeking kun je in veel gevallen ook aanspraak maken op een vaste compensatie bovenop je ticketprijs: 250 euro voor vluchten tot 1.500 kilometer, 400 euro tussen 1.500 en 3.500 kilometer, en 600 euro voor de lange afstanden. Die vergoeding geldt als de maatschappij je minder dan 14 dagen van tevoren over de annulering informeerde.
Hier zit het addertje onder het gras waar veel reizigers zich laten afschepen. Luchtvaartmaatschappijen wijzen vaak naar "buitengewone omstandigheden" om onder de compensatie uit te komen. Maar hoge brandstofprijzen tellen daar niet onder. Prijsschommelingen horen bij het normale bedrijfsrisico van een luchtvaartmaatschappij, dus als KLM of Lufthansa een vlucht schrapt omdat die simpelweg te duur is geworden om te vliegen, houd je gewoon recht op de volledige compensatie. Alleen een fysiek brandstoftekort, waarbij een luchthaven écht geen kerosine meer kan leveren, geldt wel als buitengewone omstandigheid. Volgens NOS ervaart KLM zelf vooralsnog geen daadwerkelijk tekort, wat het pleiten voor overmacht een stuk lastiger maakt voor de maatschappij.
Zo dien je zelf een claim in
Bewaar bij een annulering altijd je boekingsbevestiging, de annuleringsmail en je boardingpass. Noteer ook de exacte reden die de maatschappij opgeeft, dat is je bewijs als je later een compensatieclaim indient. De maatschappij moet zelf aantonen dat er sprake was van buitengewone omstandigheden, niet jij. Twijfel je of je vlucht in aanmerking komt, check dan de officiële uitleg over passagiersrechten op de Your Europe-website van de Europese Unie, waar de volledige regels rond EU261 staan uitgelegd.
Claim je liever niet zelf, dan kun je ook een claimbureau inschakelen dat op basis van no cure no pay werkt. Let dan wel op het percentage dat ze inhouden, dat loopt bij sommige bureaus op tot 30 procent van je vergoeding.
Zo plan je slimmer als je dit jaar toch gaat vliegen
Boek je binnenkort een vlucht, kies dan waar mogelijk voor een rechtstreekse verbinding op een tijdstip dat niet in de drukste periodes valt. Wil je weten wanneer het op Schiphol en andere luchthavens het drukst is, lees dan ons overzicht van de drukste reisdagen van de zomer, want juist op die dagen worden vluchten bij problemen het snelst geschrapt. Vlieg je met het hele gezin, dan is het ook goed om te weten dat er sinds kort een nieuwe regel geldt die gezinnen garandeert dat ze naast elkaar zitten, zonder bijbetalen. Reis je met alleen handbagage om flexibel te blijven bij een omboeking, houd dan rekening met de regels die gelden sinds de nieuwe EU-afspraken over gratis handbagage zijn ingegaan, zodat je niet voor verrassingen komt te staan bij de gate.
Het belangrijkste is dat je niet met je op je handen zit als een vlucht wordt geschrapt. Veel reizigers accepteren zonder nadenken de eerste voucher die wordt aangeboden, terwijl ze recht hebben op geld terug of een gratis alternatieve vlucht, plus in veel gevallen nog een compensatie erbovenop. Wie zijn papieren op orde heeft en weet dat een dure kerosineprijs geen geldig excuus is, staat dit jaar een stuk sterker aan de balie.